Van boek naar doek: hoe ik A Dictionary of Color Combinations gebruik in mijn werk

⏱️ 7 minuten leestijd

Het boek ligt altijd ergens op mijn werkplek. Soms gebruik ik het gericht, soms blader ik er gewoon doorheen omdat het fijn is om naar te kijken. A Dictionary of Color Combinations van Sanzo Wada is voor mij geen naslagwerk dat ik eens per jaar openmaak. Het is een go-to, een kompas, een manier om mijn kleurinstinct te scherpen.

In mijn vorige artikel legde ik uit wat A Dictionary of Color Combinations is, waar het vandaan komt en hoe je het kunt gebruiken. In dit artikel ga ik een stap verder: ik laat zien hoe vier van mijn eigen schilderijen direct teruggaan op specifieke paletten uit het boek. Niet als theorie, maar als praktijk.

---

De kleurtheorie achter het boek: dominant, sub en accent

Voordat ik de schilderijen bespreek, even de kern van de kleurtheorie die A Dictionary of Color Combinations zo bruikbaar maakt.

Elk palet in het boek bestaat uit 2 tot 4 kleuren, maar de manier waarop je ze verdeelt is minstens zo belangrijk als de kleuren zelf. De klassieke verhouding die ik gebruik:

Wat A Dictionary of Color Combinations uniek maakt ten opzichte van andere kleurtheorieën (zoals die van Itten of Munsell) is dat Wada geen regels geeft over welke kleuren samen mogen. Hij laat alleen zien welke combinaties werken, en jij bepaalt de verhouding. Dat maakt het boek zo flexibel en zo persoonlijk toepasbaar.

Hieronder laat ik zien hoe ik dat in vier concrete schilderijen heb gedaan.

---

Waarom A Dictionary of Color Combinations en niet gewoon je eigen gevoel?

Dat is een eerlijke vraag. Ik schilder abstract, intuïtief, vanuit gevoel. Waarom dan een boek raadplegen?

Omdat de kleurcombinaties uit A Dictionary of Color Combinations mijn gevoel niet vervangen, ze scherpen het. Als ik een combinatie zie die me raakt, vraag ik mezelf af: waarom werkt deze kleurencombinatie? Wat is de verhouding? Welke kleur doet het werk en welke ondersteunt alleen maar? Die vragen neem ik mee naar het doek. Het boek is geen recept, het is een gesprek.

---

Soho | Origineel

A Dictionary of Color Combinations #276: Seashell Pink, Eosine Pink, Yellow Green, Black

Soho begon met een gevoel van energie en contrast. De stad, het lawaai, de warmte van bakstenen en neonlicht. Kleurencombinatie #276 uit A Dictionary of Color Combinations gaf me de structuur: een roze ondertoon als basis, een scherp geel-groen als spanning, en zwart als anker.

Wat me trof aan dit palet is hoe onverwacht het werkt. Seashell Pink en Eosine Pink klinken bijna zoet, maar naast Yellow Green en Black krijgen ze karakter. De zoetheid verdwijnt. Wat overblijft is iets urbaans, iets dat schuurt op een prettige manier.

In het schilderij heb ik de roze tinten als dominant gebruikt (60-70% van het vlak), het geel-groen als sub en zwart als accent. Niet letterlijk, niet als vlakken verf, maar als ondertoon die door de lagen heen schemert.

---

Pale Divide | Origineel

A Dictionary of Color Combinations #134: Eosine Pink, Light Mauve, Red Violet

Pale Divide is misschien het meest getrouwe werk aan A Dictionary of Color Combinations dat ik heb gemaakt. Kleurencombinatie #134 is een palet van drie roze-paarse tinten die dicht bij elkaar liggen maar net genoeg van elkaar verschillen om spanning te creëren. Geen contrast, geen schreeuw. Alleen gradatie.

Dat is precies wat het schilderij is: een zachte scheiding, een grens die je bijna niet ziet. De kleuren vloeien in elkaar over maar zijn nooit hetzelfde. Eosine Pink als warmste toon, Light Mauve als overgang, Red Violet als het diepste punt.

Dit palet leerde me iets over terughoudendheid. Hoe minder contrast, hoe meer aandacht er gaat naar textuur, naar verfbeweging, naar het oppervlak zelf. Pale Divide is een schilderij dat je van dichtbij moet bekijken.

---

Vonitsa Sun | Origineel

A Dictionary of Color Combinations #301: Spectrum Red, Aconite Violet, Rainette Green, Ivory Buff

Vonitsa is een klein plaatsje in Griekenland. Ik was er in de zomer, midden op de dag, toen het licht zo fel was dat alles leek te trillen. Kleurencombinatie #301 uit A Dictionary of Color Combinations ving dat gevoel precies: Spectrum Red als de hitte, Aconite Violet als de schaduw die je opzoekt, Rainette Green als het groen dat overleeft ondanks de droogte, Ivory Buff als het gebleekte licht.

Dit is een palet met spanning. Vier kleuren die niet voor de hand liggen naast elkaar, maar die samen iets oproepen wat je herkent zonder het te kunnen benoemen. Dat is wat Wada zo goed begrijpt in A Dictionary of Color Combinations: kleur is niet decoratie, het is emotie.

In Vonitsa Sun heb ik Ivory Buff als dominant gebruikt, bijna als een witte grond die alles draagt. Spectrum Red en Aconite Violet als de energie die erdoorheen breekt. Rainette Green als het kleinste accent, maar het meest verrassende.

---

Quiet Hours | Study

A Dictionary of Color Combinations #228: Carmine Red, Neutral Grey, Pale Yellow Lemon

Een study is voor mij een verkenning. Kleiner, vrijer, minder druk. Quiet Hours ontstond vroeg in de ochtend, in het soort licht dat nog niet beslist heeft wat het wil zijn. Kleurencombinatie #228 uit A Dictionary of Color Combinations paste daar perfect bij: Carmine Red als de warmte die je voelt maar nog niet ziet, Neutral Grey als de stilte zelf, Pale Yellow Lemon als het eerste licht dat door een raam valt.

Wat me aan deze kleurencombinatie treft is hoe onverwacht rood en geel samen met grijs werken. Op papier klinkt het druk. In de praktijk, met de juiste verhoudingen, is het het rustigste palet van de vier. Neutral Grey neemt het grootste vlak in. Carmine Red schemert erdoorheen als een ondertoon. Pale Yellow Lemon raakt het oppervlak op één punt.

Dat is de les die A Dictionary of Color Combinations me steeds opnieuw leert: het gaat niet om welke kleuren je kiest, maar om hoeveel ruimte je ze geeft.

---

Wat ik elke keer opnieuw leer van A Dictionary of Color Combinations

Vier schilderijen, vier kleurencombinaties, vier keer dezelfde ontdekking: de kracht zit niet in de kleur zelf, maar in de verhouding. A Dictionary of Color Combinations laat zien dat zelfs de meest onverwachte kleurencombinaties werken als je de dominantie goed verdeelt.

Wat ik ook merk: de kleurnamen in het boek klinken soms intenser dan ze in het schilderij uitkomen. Eosine Pink, Spectrum Red, Carmine Red. Dat klinkt levendig. Maar door te mengen, in lagen te werken en de verhoudingen te bewaken, worden die kleuren iets anders. Iets gedempter, iets persoonlijker. Dat is het verschil tussen een kleurencombinatie op papier en een schilderij op doek.

A Dictionary of Color Combinations geeft me een startpunt. Wat er daarna gebeurt op het doek, dat is het gesprek.

---

Probeer het zelf

Heb je A Dictionary of Color Combinations? Pak een kleurencombinatie die je aanspreekt en schilder er iets mee. Niet met de kleuren letterlijk nagemengd, maar met de sfeer als leidraad. Kijk wat er gebeurt als je de dominante kleur 70% van je doek laat innemen. Kijk wat het accent doet als het maar 5% is.

Heb je het boek nog niet? Lees dan eerst mijn introductie over A Dictionary of Color Combinations en bestel het daarna. Het is een van de beste investeringen die je als kunstenaar kunt doen.

---

---

Veelgestelde vragen

Gebruik je A Dictionary of Color Combinations voor elk schilderij?

Niet altijd, maar vaak. Soms begin ik met een gevoel en zoek ik achteraf op welke kleurencombinatie uit A Dictionary of Color Combinations het dichtst bij zit. Soms begin ik met het boek en laat ik een combinatie de richting bepalen. Beide werken.

Moet ik de kleuren exact namixen?

Nee. De kleurnamen zijn richtinggevend, geen recepten. Het gaat om de onderlinge verhouding en de sfeer, niet om de exacte pigmentwaarden.

Werkt deze kleurtheorie ook voor andere technieken dan schilderen?

Absoluut. Illustratoren, textielontwerpers, interieurstylisten en grafisch ontwerpers gebruiken A Dictionary of Color Combinations op precies dezelfde manier. De principes zijn universeel.

Zijn de schilderijen in dit artikel nog beschikbaar?

Klik op de links bij elk werk voor de actuele beschikbaarheid. Originelen zijn uniek, dus op is op. Art Prints zijn doorlopend beschikbaar.

---

Gerelateerde artikelen

• Sanzo Wada's Dictionary of Color Combinations: wat het is en hoe je het gebruikt
• Ma (間): De Kunst van Negatieve Ruimte in je Interieur
• Meer artikelen over kunst, kleur en interieur →

---